Schoolplan

Uit Leepia

Samenvatting

Inleiding

Strategie

Deze schoolgids licht u in over een nieuw onderwijsinitiatief; voortgezet onderwijs voor kinderen die op een hoog cognitief niveau (HAVO/VWO+) functioneren en tegelijkertijd extra zorg behoeven. De gedeelde missie van de deelnemers is de sterke kanten van deze kinderen het uitgangspunt te laten zijn en passie het vertrekpunt. Gecombineerd met de paradox dat er behoefte is aan veel structuur maar tegelijkertijd nauwkeurig maatwerk voor ieder apart, leidt dat tot de visie dat ondernemend leren de beste onderwijsstrategie is. Ons doel is te voorkomen dat deze kinderen onnodig thuis komen te zitten en hun zelfvertrouwen verliezen. Onze opdracht zien wij het in alles wat we doen de leerlingen te laten integreren in de Nederlandse maatschappij.

Onderbouwing

In de regio Emmen (0,4 procent) zitten er landelijk gezien veel kinderen onterecht thuis terwijl dat helemaal niet hoeft. Leerparadijs wil (potentiële) thuiszitters voortgezet onderwijs aanbieden en hen zodanige succeservaringen laten opdoen dat hun motivatie om onderwijs te volgen wordt versterkt. Er zijn sterke aanwijzingen dat maatschappelijk ondernemend onderwijs hiervoor een goede oplossing is.

Werkwijze

Een kleine groep 4-6 pilot ondernemende leerlingen in het autistisch spectrum worden door twee vaste begeleiders in het schooljaar 2017/2018 passend onderwijs aangeboden. Verzorgers en de partners van dit initiatief ondersteunen. De verzorgers hebben een zorgbudget geregeld voor het eigen kind zodat coaching en studiebegeleiding kan worden bekostigd. Verder zijn de verzorgers bereid of tijd (minimaal 1 dag in de week) of geld (€ 3.300,- per jaar) te investeren. De partners helpen en stimuleren de leerlingen bij het opzetten en uitvoeren van ondernemende leeractiviteiten. Via deze ondernemende activiteiten zullen ze projectmatig verbinding zoeken met leeftijdsgenoten.

Voordelen

  • Sociale integratie/inclusie en burgerschap zit verweven in de methodiek net als kennis over en kennismaking met de verschillende achtergronden en culturen van leeftijdgenoten.
  • Leerlingen krijgen zelfvertrouwen en worden gewaardeerd om wie ze zijn (paradijsvogels) en wat ze kunnen.
  • Door ondernemend leren komen - gevoed vanuit de eigen passie en een sterke wil - juist die vaardigheden die extra aandacht behoeven (executieve functies, meta-cognitieve vaardigheden, leren leren) intensief aan bod en staan deze in de begeleiding voorop.
  • De kaders zijn dat leerlingen leren zelf regie en verantwoordelijkheid nemen voor hun eigen leven en leren.
  • De sterke kanten van autisme worden ingezet en niet als stoornis benaderd.
  • Maatschappelijk integratie; leerlingen hebben een zeer veilige leeromgeving van waaruit ze naar eigen vermogen worden uitgedaagd om stappen naar de maatschappij te zetten.
  • Ouders worden nauw betrokken en ingezet als ervaringsexpert.
  • De pilot wordt als particuliere B3-school ingeschreven zodat verzorgers geen zaken hoeven te regelen met betrekking tot de leerplicht.
  • De inspectie beoordeelt de kwaliteit van het onderwijs aan de hand van de kwaliteitsaspecten uit de Wet op het onderwijstoezicht (WOT).
  • Leerparadijs heeft als particuliere B3-school de vrijheid om zelf de wijze van aanbieden, organisatie en inrichting van het onderwijs te bepalen, waardoor deze heel nauwkeurig is afgestemd op de behoeften van de leerlingen.
  • Voor ouders met beperkte financiële middelen hoeft dit initiatief niet meer te kosten dan een reguliere school. Zij zullen in dat geval wel voldoende tijd investeren.
  • Er is veel persoonlijke aandacht in kleine overzichtelijke groepen (4-6) door twee vaste begeleiders (veilige leeromgeving).
  • Leerlingen kunnen zelf bepalen op welke plek ze op welk moment het beste tot hun recht komen.
  • Er is een directe start met de eigen loopbaan (netwerk, eigen onderneming, stages) al tijdens het onderwijs.
  • Leerlingen halen een HAVO of VWO diploma via deelcertificaten.
  • De gekozen opzet zorgt ervoor dat er voldoende expertise in huis is.
  • De ondernemende leeractiviteiten van de leerlingen zorgen ervoor dat er op maat, vanuit waarderend perspectief en op een veilige manier contact wordt gelegd met leeftijdsgenoten uit het reguliere onderwijs zodat beide van de wisselwerking profiteren.

Specificaties

  • Het cognitieve niveau van het onderwijs ligt op vwo. Leerlingen kunnen kiezen voor het halen een havo of vwo diploma.
  • Centraal in het onderwijs staan de door leerlingen zelf bedachte projecten waarmee ze uitdagingen aangaan van waaruit de leerdoelen uit de schoolvakken worden gehaald.
  • De ontwikkeling van de leerlingen wordt bijgehouden in een digitaal portfolio.
  • Op grond van de bewijzen en de bewijsvoering in het portfolio kennen externe experts leerdoelen toe aan de betreffende leerling.
  • Het leerparadijs hanteert de leerdoelen (kerndoelen) van het reguliere onderwijs, dus er ontstaan geen hiaten. De volgorde waarin de leerdoelen worden bereikt en de leerstof is afhankelijk van de ontwikkeling en voorkeuren van de leerling.
  • De zwaarte van leerdoelen wordt toegekend door behaalde ECTS; een europese maat voor studiepunten zoals die in het hoger onderwijs wordt toegepast.
  • Het tempo van de ontwikkeling wordt gemeten in ECTS per 4 maanden.
  • We kennen geen leerjaren of periodes en daarmee kan een leerling niet blijven zitten. Er wordt ruimte gegeven voor alle soorten leerstijlen en leertempo's.
  • Leerlingen halen hun diploma’s middels deelcertificaten. De volgorde en het niveau waarop wordt aangepast aan de behoeften en ontwikkeling van de leerling zelf.
  • De uren dat een leerling begeleid leert wordt bijgehouden middels een urenregistratie.
  • Leerlingen kunnen zelf hun tijden indelen en verdelen. Een time-out of een andere onderbreking kan zodoende eenvoudig worden gecompenseerd
  • Leerlingen worden wekelijks ondersteund in het leren plannen en organiseren van hun project-/leeractiviteiten en het leren (ondernemend) te leren.
  • Leerlingen worden wekelijks gecoached in (zelf)bewustwording, faalangstreductie, sociale vaardigheden en weerbaarheid en in het ontwikkelen van executieve functies.
  • Coaching en begeleiding vindt zoveel mogelijk plaats door een kleine vaste groep begeleiders.
  • Ouders zijn actief en nauw betrokken.
  • Het leerparadijs kent geen klassen maar groepen van 4-6 leerlingen die met elkaar een sterke klik ondervinden.
  • Alle leerstof is digitaal, er wordt gebruik gemaakt van een online leeromgeving en men oefent veel met programmeren en andere vormen van ICT.
  • Op het leerparadijs zien we kansen in plaats van beren op de weg en we spreken daarom van challenges en niet van problemen of beperkingen.
  • De activiteiten kennen altijd een sociaal, ondernemend en onderwijs-aspect.
  • Via de LOL-methode wordt de metacognitie versterkt door liefhebberijen via een eigen onderneming/project te koppelen aan de leerdoelen van het onderwijs.
  • Op het leerparadijs leert men door zelfgestuurde ontdekking, die wordt ondersteund door gestuurde zelfontdekking. Het kader dat wij leveren is bewustwording van wie je bent en wat je nodig hebt. De vrijheid die de leerling heeft, is hoe daar op een eigen invulling aan te geven.

Organisatie

  • Het leerparadijs is een particuliere B3-school.
  • Het bestuur van de stichting die leerparadijs in stand houdt zorgt voor het wettelijk bestaansrecht en een positief advies van de inspectie aan de leerplichtambtenaar.
  • De gedragscode en schoolregels wordt door de leerlingen en verzorgers zelf opgesteld en sancties met elkaar afgesproken.
  • De vaste begeleiders nemen de rollen op zich van schoolleider, mentor, zorgcoördinator en loopbaanbegeleider.
  • De beschikbaarheid van de begeleiders wordt in overleg bepaald op grond van de weekplanningen van de leerlingen.
  • Vakdocenten begeleiden - naar behoefte van de leerlingen - vanuit hun vakexpertise als gast of online zowel de leerlingen als de vaste begeleiders.
  • Vakanties worden in overleg met de ouders vastgesteld.
  • Leerlingen maken gebruik van eigen laptops met wifi.
  • Leerlingen hebben een eigen mobiele telefoon met internet.
  • Alle communicatie tussen begeleiders en verzorgers verloopt op locatie. Het leerparadijs wil daarmee de directe aanwezigheid en betrokkenheid van verzorgers stimuleren.
  • Verzorgers die zich buitengewoon verdienstelijk hebben ingezet ten behoeve van het leerparadijs, kunnen worden uitgenodigd door het bestuur om zitting te nemen in een raad van advies.
  • De schoolkosten worden bepaald naar behoefte van de leerlingen in samenspraak met de ouders. Leerlingen kunnen diensten en middelen die met de schoolkosten worden betaald ook “verdienen” met hun ondernemende activiteiten.
  • Zorg- of ander budgetten worden aangewend voor extra ondersteuning.
  • Leerlingen kunnen worden aangemeld via de aanmeldprocedure leerparadijs.
  • Verzorgers geven toestemming dat - gezien de ondernemende aard van de activiteiten - hun kinderen worden vastgelegd op openbare media en door pers.
  • Alle zaken met betrekking tot de persoonlijke ontwikkeling en de zorg worden in een geheim individueel zorgdossier bijgehouden.
  • Elke week heeft de begeleider een gesprek met de leerling over de studievoortgang met de uitnodiging naar de verzorgers om daarbij aanwezig te zijn uit betrokkenheid.


Strategie

Visie

Voor leerlingen die op een hoog cognitief niveau functioneren, maar in het regulier onderwijs worden gehinderd door autistische persoonlijkheidskenmerken, zijn er sterke aanwijzingen dat (maatschappelijk) ondernemend onderwijs hen beter tot hun recht laat komen, een toekomstperspectief biedt met passende kansen in de maatschappij en voorkomt dat ze uitvallen. Hoewel het niveau van het genoten onderwijs niet zo van belang is voor het aantal ondernemers, is dit wel significant voor het succes van die ondernemers. De Europese Commissie noemt ondernemend leren de belangrijkste onderwijsinnovatie. Niet iedereen kan zich wringen in het keurslijf van een reguliere school. De unieke talenten van mensen met autisme worden dan geamputeerd terwijl ze ook met succes kunnen worden ingezet bij maatschappelijke ontwikkelingen en 21 eeuwse uitdagingen.

Missie

De missie van het Leerparadijs is maatschappelijk ondernemend onderwijs voor de hoog-functionerende scholier met autisme als adequate uitvoering van de wet passend onderwijs. Een belangrijk uitgangspunt daarbij is dat de persoonlijke ontwikkeling, het leren van vaardigheden en het gericht zijn op een eigen onderneming, onlosmakelijk met elkaar zijn verbonden.

Concept

Het onderwijsconcept Entreprenasium, bij het Hondsrug College door de initiatiefnemers als eerste succesvol geïmplementeerd en gesteund door de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland, geeft ondernemende leerlingen de vrijheid om binnen het schoolprogramma een eigen onderneming (bedrijf, project, goed doel, product, actie, activiteit) op te zetten. Leerlingen kunnen deze vervangende leeractiviteiten zelf afspreken met vakdocenten. Binnen het Entreprenasium staat de (ondernemende) houding van de leerling centraal en gaat de onderwijsmethode verder dan projectonderwijs. Immers de projecten worden door de deelnemers zelf bedacht en ze zijn daarmee zelf opdrachtgever. Dit ondernemend leren gaat niet vanzelf, het Leren om Ondernemend te Leren (LOL) is daarom een voornaam deel van het onderwijsprogramma. Het onderwijsconcept van het Entreprenasium is door de stichters beschikbaar gesteld voor het Leerparadijs.

Organisatie

Om een robuuste en ondernemende organisatie neer te zetten werkt het Leerparaijs met het wetenschappelijk model van Effectuation namelijk het Crazy-Guilt principe, waarbij stakeholders zelf verantwoordelijk zijn voor hun eigen lap op de deken. Zelf verantwoordelijk ten aanzien van alle onderneming-aspecten zoals product, personeel, prijs, plaats, promotie enzovoort. Door deze zelfselectie en zelfverantwoordelijkheid reduceren entrepreneurs volgens onderzoekers onzekerheden en co-creëren alle partners vanuit hun eigen expertise. Er is zodoende geen sterke centrale aansturing nodig die door ondernemende mensen als remmend zal worden ervaren, en uiteindelijk deze mensen wegjaagt zoals is gebleken bij de Coöperatieve Vereniging Entreprenasium U.A. Een sterke commitment om de lappen slim aan elkaar te naaien ontstaat bij ondernemende stakeholders door eigenaarschap van de eigen lap in combinatie met de wederzijdse afhankelijkheid met “vrienden”.

Symbiose

Een onderzoek naar de haalbaarheid van dit initiatief is gedaan en in kaart gebracht middels het model van knoster. Dit model gaat er vanuit dat er 5 basisingrediënten dienen te zijn om een succesvolle groei en verandering te bewerkstelligen. Uit het onderzoek blijkt dat symbiose zoeken met het reguliere (speciaal) voortgezet onderwijs wenselijk is en voor hen genoemde voordelen oplevert:

  • samenwerken met leeftijdsgenoten met verschillende diversiteiten en talenten (autisme, hoogbegaafdheid, hoogsensitiviteit en leerlingen uit het reguliere onderwijs),
  • betekenisvolle projecten ter verrijking van het onderwijsprogramma, (maatschappelijke) imagoversterking in de regio en landelijk (onderwijsinnovatie),
  • toevoegen van moderne vakinhouden als ICT en multimedia (21st century skills),
  • professionalisering van docenten door samenwerking met externe deskundigen,
  • vergroten van netwerk van ondernemers,
  • (voorbeelden) creëren van werk door leerlingbedrijven,
  • ondernemende houding bij leerlingen vergroten (21st century skills).

Waarde

Het ondernemend onderwijs stoelt op twee kernwaarden; eigenaarschap en ondernemendheid. De ondernemende leerlingen zijn de baas over het eigen onderwijs. Dat is de oplossing voor kinderen voor wie exact passend onderwijs cruciaal is. Om elke keer weer voor elke leerling een nieuw ontwerp te maken is vanuit het oogpunt van begeleiding niet een reële inspanning. De oplossing ligt er dan in dat de leerling leert het eigen onderwijs zelf op maat te ontwerpen en begeleid wordt in het zelf het roer nemen bij de uitvoering daarvan. Kernwaarden en de daaruit afgeleide van het ondernemend onderwijs zijn daarom:

  • Passie
    • Eigenaarschap
      • Verantwoordelijkheid
        • Waardecreatie
        • Onderneming
      • Lol
        • Zelfgestuurde ontdekking
        • Leren productief te leren
    • Ondernemendheid
      • Persoonlijke ontwikkeling
        • Big Five (persoonlijkheidsdimensies)
        • Gestuurde zelfontdekking
      • Klimaat
        • (Ver)trouw
        • Veilig en sociaal

Motivatie

Doelgroep

Het gaat om leerlingen waarvan men op de basisschool en/of leerplichtambtenaar en/of door GGZ/Accare en/of Centrum voor Ontwikkeling en Educatie en/of zorg-coördinator van een VO-school (trajectklas) sterke aanwijzingen heeft dat het bestaande onderwijsaanbod niet optimaal voorziet in zijn of haar behoefte. Om de prestatiemotivatie voor het leren/onderwijs te behouden en drop-out te voorkomen, lijkt ondernemend onderwijs een goede oplossing. Bij ondernemend leren sturen leerlingen zelf hun eigen leerproces en ontstaat leren op maat (passend onderwijs) vanzelf.

Passend

Als leerlingen op het reguliere havo/vwo onderwijs dreigen uit te vallen, al thuis zitten of in een traject (bij OPDC/samenwerkingsverband in Zuidoost Drenthe of Centrum voor Ontwikkeling en Educatie) en niet recht kan worden gedaan in het reguliere onderwijs, dan is ondernemend onderwijs een permanente oplossing. Voor leerlingen die meer of hoogbegaafd zijn is zo’n structurele plek in de regio Emmen niet beschikbaar. Zij worden zodoende gedwongen om onder hun cognitief niveau onderwijs te volgen, wat leidt tot onderprikkeling wat kan leiden bij mensen met autisme tot onproductief denken en daarmee gepaard gaande depressies.

Aansluiting

De huidige generatie ervaart geen aansluiting bij het huidige onderwijssysteem. Met name ondernemende kinderen en/of kinderen in het autistisch spectrum, hoogbegaafdheid en/of hoogsensitiviteit zien en voelen deze discrepantie. Zij hebben juist nodig dat leren een duidelijk doel en relevantie heeft voor hun eigen ontwikkeling. Wanneer aan deze voorwaarden is voldaan, dan tonen ze juist een grote mate van leergierigheid, ontdekken ze verborgen talenten en stellen daarbij hoge eisen aan zichzelf.

Transfer

Het klimaat waarin ondernomen en geleerd wordt, is een belangrijke factor om transfer van leren te bereiken. De kenmerken van de lerende (zoals persoonlijkheid, motivatie, intelligentie), onderwijsontwerp (leerdoelen, leerbehoeften, methoden) en de (fysieke) omgeving waarin wordt geleerd zijn daarbij van belang. Door leerlingen samen met de docenten zelf het klimaat te laten ontwerpen (zoals een gedragscode), wordt gegarandeerd dat betrokkenen het klimaat waarderen en daarmee de intrinsieke motivatie om te leren versterkt.

21st century skills

Het onderwijs in Europa staat voor de uitdaging om de verschuiving van een kenniseconomie naar een innovatie-economie te ondersteunen. Het aansluiten bij een innovatie-economie vraagt een andere inrichting van het onderwijs dan nu het geval is. Als we het hebben over de 21st century skills dan doelen we op de vaardigheden - en de koppeling met kennis en houdingen - die nodig zijn om optimaal mee te doen in de toekomstige samenleving. Een ondernemende, creatieve, betrokken en nieuwsgierige houding wordt gevraagd. Het Entreprenasium-concept is een best practice als het gaat om de 21st century skills. Het Leerparadijs beschikt over het Entreprenasium-concept.

Coöperatief gepersonaliseerd leren

Ondernemend leren vraagt vanuit individuele motieven samenwerken met anderen zonder schotten als school, leerjaar, leerniveau of leerproblematiek. Maatschappelijk ondernemend leren gaat niet zozeer om een eigen bedrijf op te zetten, maar jezelf als een onderneming in de maatschappij zien. Onderwijs als spiegel van de maatschappij waarin mensen zich vanuit persoonlijke passies en talenten aan elkaar binden, ongeacht achtergrond of sociale positie om samen aan een betere wereld te bouwen. Geen ondernemend iemand kan iets bereiken zonder mensen die bereid zijn het werk te kunnen en willen verzetten. Ondernemende mensen kunnen anderen inspireren om ook zich meer ondernemend te gaan gedragen. Een wisselwerking die het wederzijds respect verstrekt door een zichtbare bijdrage en waarde van iedere betrokkene.

SROI

Social Return On Investment

Middelen

Competenties

Onder ondernemend onderwijs verstaan wij manieren om competenties te ontwikkelen, die passen bij de talenten en passies van een ondernemende leerling, hetgeen mogelijk resulteert in een eigen onderneming. Als competenties worden onder meer het nemen van initiatief bedoeld of specifiek het signaleren van en inspringen op kansen in de markt. Een aantal toonaangevende organisaties, zoals de Europese Commissie en The Organisation for Economic Cooperation and Development (OECD), hebben de competenties van ondernemende leerlingen in kaart gebracht.

Masterclass

Een masterclass wordt in het ondernemend onderwijs door leerlingen samen met docenten naar eigen behoefte en inzicht ingezet. De leerlingen organiseren de masterclass en dragen de verantwoordelijkheid voor het benaderen, informeren, ontvangen en de nazorg van de expert. Het nut van een masterclass dient te worden "verkocht" zodat deze voor een grote groep leerlingen in de school aantrekkelijk wordt gemaakt.

Jij de Projecten

Een voorbeeld manier om een eigen leertraject samen te stellen is via de Jij de Projecten, zoals Jij de Baas, winnaar Drentse onderwijsprijs 2010/2011. Deze zijn geheel uitgewerkt. Jij de Projecten zorgen ervoor dat enerzijds ondernemende leerlingen een volledig ondernemend onderwijsprogramma volgen, waarbij zij zich anderzijds inzetten om alle andere leerlingen (maatschappelijk) ondernemend te laten leren. Hoewel goed voorbeeld doet volgen, blijft het streven het zelf bedenken van projecten of aanpassen van bestaande projecten door de leerlingen ten behoeve van de eigen onderneming.

Multimedia en ICT

De betrokkenheid van Diem Do, het Centrum voor Ontwikkeling en Educatie en Scauting zorgt voor toegang tot vakgebieden als film, video, animatie, programmeren en systeembeheer als nog ontbrekende onderwijsinhouden bij ProEmmen.

Een eigen laptop met snel en mobiele internetverbinding is noodzakelijk. Dit wordt gevraagd als bijdrage van de ouders. De leeromgeving is volledig webbased, dus leerlingen kunnen met deze faciliteiten overal 24/7 met hun projecten werken. Er zijn volop MOOC’s, online cursussen en andere webbronnen om vakinhouden op maat aan te bieden zonder fysieke begeleiding. Juist onze doelgroep leert graag zelfstandig.

Portfolio

Voor elke leerling is er een persoonlijke leerweg waarin ze zelf de verantwoordelijkheid hebben om anderen te laten zien wat ze hebben geleerd en hoe. Een portfolio is het middel om bewijzen te verzamelen die men specifiek voor het portfolio heeft samengesteld, maar ook tijdelijke zaken die horen bij het gewone functioneren zoals reflecties, plannen, prototypes, opnames en notities. Voor ondernemend leren zijn er twee geschikte portfoliosystemen bruikbaar:

  • Mevolution geeft leerlingen en leraren inzicht in de persoonlijke ontwikkeling van leerlingen in een ondernemende context en biedt tevens functionaliteiten om elkaar feedback te geven.
  • Het ondernemerschapspaspoort is een gestandaardiseerde vastlegging van activiteiten die leerlingen hebben ondernomen en de competenties die hij of zij daarbij hebben ontwikkeld.

Het Leerparadijs heeft er voorlopig voor gekozen een eigen portfolio-systeem te implementeren om aan de specifieke kenmerken en behoeften van onze leerlingen tegemoet te komen. Een portfolio kan vanuit de elektronische leeromgeving worden geëxporteerd naar dit systeem, maar ook naar een eigen website van de leerling of een PDF bestand.

Lumpsum

Een deel van de lumpsum kan op termijn worden gebruikt voor de aansluiting bij het regulier onderwijs. Zoals voor het door een portfolio honoreren van kerndoelen uit het reguliere programma havo of vwo door derden en voor het verkrijgen van deelcertificaten havo/vwo (dit kan ook via Centrum voor Ontwikkeling en Educatie). Het inkopen van zelfstandige lesprogramma’s (slimleren) of het deelnemen aan de uren van entreprenasia of business-schools op een reguliere VO school met havo of vwo. Voor een gedegen fundament voor het coöperatief gepersonaliseerd leren is Kunskapsskolan EDucation uit Zweden mogelijk interessant. Om een staatsexamen op havo- en vwo-niveau via losse vakken te halen is de IVIO@School een goede mogelijkheid waarbij de leerling voor elk vak door een externe vakdocent via een webbased leerlingvolgsysteem feedback ontvangt. De interne begeleiding kan zich dan richten op coaching, leren leren en leren ondernemend te leren.

Zorgbudget

Uit zorg-budgetten, Zorg In Natura, PGB’s, WMO en andere budgetten die beschikbaar zijn voor deze doelgroep, wordt de coaching, studiebegeleiding en de leer-werktrajecten bekostigd. Persoonlijke ontwikkeling is een voornaam onderdeel van het onderwijsprogramma van een ondernemende leerling. De persoonlijkheid van een entrepreneur is namelijk cruciaal voor de activiteiten die hij of zij ontplooit.

Zelf-bekostiging

Vele bestaande of nieuwe initiatieven kunnen worden gekoppeld aan of ontstaan vanuit deze jonge talentvolle entrepreneurs. Men kan daarbij denken aan het invulling geven aan hackathons, het vormgeven en deelnemen aan programmeer bootcamps, Jij de Projecten of andere projecten, excursies en evenementen. Onderdeel van het onderwijsprogramma van een ondernemende leerling is het zelf leren bekostigen van deze initiatieven. Uit ervaring met het entreprenasium is volop gebleken dat deze zelf-bekostiging heel goed haalbaar is.

EPedia

EPedia is een afgeschermde online encyclopedie met inmiddels ruim 12.000 pagina's waarin registreerde gebruikers naar eigen behoefte een oceaan aan informatie wat betreft maatschappelijk ondernemend leren kunnen vinden. Met deze wiki als leeromgeving kunnen ondernemende leerlingen het initiatief nemen om (ondersteund door docenten en schoolleiding) zelfstandig een eigen leerlijn te ontwerpen. Daarnaast kunnen ze hun vordering bijhouden op een digitaal portfolio en badges laten toekennen door derden. Het Leerparadijs heeft onbeperkt toegang tot deze leerbron en mag onderdelen daaruit vrij overzetten naar haar eigen leeromgeving.

E-Portfolio

Het elektronisch portfolio in EPedia linkt activiteiten en eindproducten zichtbaar (via concepten) aan reguliere leerdoelen zodat men eenvoudig kan inzien hoe men ten opzichte van het reguliere programma vordert en welk persoonlijk nut die leerdoelen hebben. Deze “promotie” van de leerdoelen wordt door onderzoekers geassocieerd met een toename in de intrinsieke motivatie.

Bewustwording

Een entrepreneur herken je aan bepaalde persoonlijkheidskenmerken. Wil je een entrepreneur helpen in zijn ontwikkeling dan hou je qua vorm en inhoud rekening met deze kenmerken. Het ontwikkelen van de persoonlijkheid begint bij bewustwording. Het is niet reëel te verwachten dat een leerling op eigen initiatief komt met vragen betreffende persoonlijksheidontwikkeling, vandaar dat er voor is gekozen om op dit punt zelf het initiatief te nemen; zelfgestuurde ontdekking door gestuurde zelfontdekking.

Reflectie

In het ondernemend onderwijs wordt een leerling uitgedaagd om twijfels te plaatsen bij gangbare opvattingen, methoden en recepten en daarop te reflecteren (bijvoorbeeld door het "what if" spel. Met andere woorden om als een onderzoeker te denken. Deze vraagtekens zetten, doet de ondernemende leerling niet alleen bij kennis over ondernemen, maar ook bij kennis over leren (metacognitie). Deze aanpak (Creatieve Actie Methodologie) sluit aan bij onderwijsliteratuur die aangeeft dat de onderwijsrealiteit op vele wijzen kan worden uitgelegd en er zodoende niet één waarheid is.


Kwaliteit

Verbetering

Aan het einde van elk schooljaar vindt er met leerlingen, verzorgers, begeleiders en stakeholders een evaluatie plaats van het afgelopen jaar en wordt elk van deze betrokkene gevraagd om enkele speerpunten ter verbetering op zowel operationeel als tactisch vlak. Als deze verbeteringen volgens de Raad van Advies passen bij de strategie van het leerparadijs, dan zal het bestuur trachten deze te implementeren.

Aansluiting

Zowel de leerstof als onze methode van leren bereid onze leerlingen optimaal voor op het vervolgonderwijs en verdere loopbaan. Leerlingen doen, waar mogelijk, al ervaringen op met vervolgonderwijs of ondernemingen/maatschappelijke instellingen middels stages en het volgen van modules uit het vervolgonderwijs. Het niveau van de resultaten van de leerlingen wordt niet door de begeleiders, maar zoveel als redelijk mogelijk door niet direct betrokken experts vastgesteld. Zo wordt getracht te komen tot een zo objectief mogelijke vaststelling. De leerdoelen in de eerste twee leerjaren zijn dekkend voor de kerndoelen van de onderbouw van het VWO en zijn gericht op het verwerven van kennis, inzicht en vaardigheden van één vreemde taal naast Engels. Deze taal wordt in overleg met de leerlingen zelf bepaald.

Onderwijstijd

Leerlingen voldoen op het leerparadijs ruim aan de urennorm zodat men zich de leerdoelen die voorbereiden op het vervolgonderwijs (HBO of WO) voldoende eigen kan maken. Middels deelcertificaten worden leerlingen opgeleid tot het staatsexamen havo of vwo. Op het leerparadijs besteden we veel aandacht aan de persoonlijke ontwikkeling, daarbij geldt dat ontwikkeling altijd voor educatie gaat (conform de opvatting van onze partner Centrum Ontwikkeling en Educatie). De uren die een leerling besteed aan persoonlijke ontwikkeling en onderwijs krijgt worden vastgelegd in een urenregistratie. Wanneer uit deze registratie blijkt dat de leerling te weinig tijd aan leren kan besteden of de onvoldoende leerdoelen weet te behalen (voldoende ECTS), dan leidt dit direct na constatering tot een gesprek met de mentor. De mentor zal vaststellen wat de oorzaak met van de leerproblemen zijn en een (aangepast) zorgplan formuleren voor opname in het zorgdossier zodat bijvoorbeeld tijdelijk de persoonlijke ontwikkeling meer aandacht krijgt tot de drempels om de leerdoelen te bereiken zijn weggenomen.

Klimaat

Verzorgers en leerlingen hebben een bepalende stem in hoe zij het pedagogisch handelen van de begeleiders en het aanwezige schoolklimaat wensen. Zij geven zelf aan hoe veilig en motiverend de leeromgeving wordt ervaren. Een besluit ten aanzien van het klimaat op school wordt alleen genomen als alle verzorgers en leerlingen geen overwegend beargumenteerd bezwaar hebben tegen het nemen van dat besluit (consentbeginsel). In dit klimaat staat sociale integratie en actief burgerschap en actief kennismaken met de verschillende achtergronden en culturen van leeftijdgenoten voorop.. Zie de Jij de Projecten.

Didactiek

Het leren leren, metacognitieve vaardigheden, executieve functies vormen op het Leerparadijs de hoofdbestanddelen van het onderwijsprogramma, waar de meer op het vakgerichte leerdoelen aan worden verbonden in plaats van andersom. Op het Leerparadijs ondersteunen de begeleiders in de vorm van modules zaken als ondernemendheid, samenwerken, afspraken maken, creativiteit, metacognitie, zelfbewust, burgerschap en effectiviteit. Vanuit deze leercompetenties ondersteunt het didactisch handelen van de vakdocenten de leerlingen om zelf de wereld ontdekken en zo de leerdoelen uit de reguliere vakken, kerndoelen of eindtermen te bereiken. Tenslotte is het veilige zorgklimaat dè basis om tot leren en didactiek te komen.

Leerlingvolgsysteem

Het openbare portfolio in combinatie met de urenregistratie, ECTS en het zorgdossier vormen samen het leerlingvolgsysteem. Wekelijks lopen de leerlingen en verzorgers de ontwikkelingen van de afgelopen week met elkaar door. Zo worden eventuele verstoringen direct opgemerkt en kan er snel een interventie plaatsvinden.

Maatwerk

Elke leerling volgt zijn eigen leerplan, dat is opgesteld op grond van zijn of haar specifieke onderwijsbehoeften. In dit leerplan wordt de best mogelijke begeleiding beschreven. Daarnaast kent elke leerling een zorgdossier waarin de behoeften staan wat betreft zorg. Op grond van de leerplannen en de zorgdossiers roosteren de begeleiders hun ondersteuning in zodat deze daar zo goed mogelijk op is afgestemd. Door de kleine groepen bestaat er veel mogelijkheden tot individuele afstemming.

Partners

Scauting : Scauting - gevestigd in Hoogeveen maar actief in heel Drenthe - is deskundig in het helpen van hoogbegaafde mensen met autisme in wonen, werken en leren en beschikt over veel expertise op het gebied van Autisme Spectrum Stoornissen (ASS), zoals Asperger, PDD-NOS en klassiek autisme. Bij het leren ondersteunt Scauting vanuit deze deskundigheid zodat de studiebegeleiding hierop is afgestemd en zoekt men verbinding vanuit het netwerk naar de toekomstige (werk)praktijk.
Centrum voor Ontwikkeling en Educatie : Het Centrum Ontwikkeling en Educatie neemt de studiebegeleiding en cursussen voor de leerlingen op zich. Voor het nemen van het roer over je eigen leren zijn leervaardigheden nodig die nog verder ontwikkeld dienen te worden. Leren leren als aanvulling op leren ondernemend te leren. Deze metacognitieve vaardigheden hebben als voordeel dat - eenmaal aangeleerd - men er het hele leven lang in allerlei gebieden en omgevingen zijn voordeel mee kan doen.
MeCoaching : MeCoaching wordt gerund door Mariëlle Janssen, een van de oprichters van het Entreprenasium. Zij combineert de specifieke ervaringen en kunde van het maatschappelijke ondernemend leren met de vaardigheid om jonge ondernemende mensen in het autistisch spectrum te coachen in hun persoonlijke ontwikkeling. Zij is bedenker van de Entreprenasium-methode MOOI’S (het ondernemend ontdekken en ontwikkelen van Menslievendheid, Oplettendheid, Openheid, Integriteit en Stabiliteit). MeCoaching neemt de rol van coach op zich in het ontwikkelen van de ondernemende persoonlijkheid. Verder is MeCoaching gespecialiseerd in de relatie tussen (hypno-)therapeutische methoden en technieken, en autisme.
Entreprenasium : Het opzetten en sturen van ondernemingen/projecten is voor de ondernemende leerlingen de voornaamste invulling van het schoolprogramma. De onderwijsarchitect van het Entreprenasium helpt vrijwillig deze projecten zo te ontwerpen dat hiermee ook de kerndoelen uit het onderwijsprogramma worden gehaald. De onderwijsarchitect doet deze inzet als investering in producten en diensten die hieruit voortvloeien en wordt als tegemoetkoming daarom eigenaar hiervan. Uiteraard mogen partners blijvend en gratis deze en eerder ontwikkelde producten en diensten inzetten ten behoeve van dit initiatief.
LOL-makers : Uit het entreprenasium is een groep ondernemende personen voortgekomen (oud-leerlingen en oud-coaches) die een eigen onderneming zijn gestart om leerlingen en docenten te ondersteunen bij het LOL-maken; het inrichten van Leren Ondernemend te Leren. Leerlingen kunnen zich hierbij aansluiten, van de expertise leren en ervaringen delen. Deze groep zal ondersteunen bij het vermarkten van kansrijke ideeën en hieruit op eigen kracht haar revenuen genereren.
MOID : Meesterlijk ondernemen in Drenthe (MOID)(MOID), een Best Practiceproject van het Ministerie van OCW/EZ i.s.w.m. de provincie en vijf Drentse gemeenten, leert leerlingen op scholen om op een innovatieve manier ideeën om te zetten in ondernemende activiteiten. MOID ontdekt en onderzoekt daarbij ondernemende talenten en brengt dit onder meer in kaart met filmpjes en kijkwijzers. MOID was al betrokken bij ondernemende activiteiten van leerlingen uit het VO om de missie van MOID voor leerlingen in het PO te realiseren en tevens voor het Entreprenasium wervend waren (STEP). Deze projectmatige win-win samenwerking wordt voortgezet vanuit dit initiatief voor basisscholen in de regio Emmen. Onderwijspsycholoog Itie van den Berg is de ervaren en deskundig aanspreekpunt voor MOID.
Diem Do : Diem Do heeft als jonge entrepreneur veel successen behaald in het met jonge ondernemende mensen opzetten van mooie projecten (zoals een programmeerschool, TEDxEmmen, Jongereninitiatief Emmen en een maakplek in de oude dierentuin) en kent een groot netwerk (Growing Workspace) van ondernemende mensen in Emmen en omgeving. Zij kan leerlingen ondersteunen bij het samen met dit netwerk ontwikkelen van projecten die binnen de eigen maar vooral ook in andere scholen (basisonderwijs en voortgezet onderwijs) het ondernemend gedrag zal prikkelen. Bijvoorbeeld een hackathon “Hack het onderwijs” om leerlingen uit te dagen zelf met initiatieven te komen om het onderwijs beter en aantrekkelijker te maken.

Plan

Fasering

Door aan te sluiten bij de al uitgewerkte implementatiestrategie van het entreprenasium, is er sprake van een gefaseerde aanpak met gedefinieerde stappen. Een te hoge mate van vrijblijvendheid blijkt uit een onderzoek gedaan naar het potentieel van het entreprenasium niet wenselijk, zeker wanneer dit gecombineerd gaat met een gebrek aan visie op en draagkracht van ondernemend leren binnen scholen.

Leerlijn

Leerlingen volgen een eigen individueel leertraject met een eigen studietempo en vormen zo één groep zonder schotten tussen de leerjaren of de niveaus. Ondernemend onderwijs als doorlopende leerlijn in de volle breedte - zo is gebleken uit de ervaringen met het Entreprenasium-initiatief - is lastig te realiseren binnen het reguliere onderwijs. Echter met partners uit de zorg, speciaal onderwijs en praktijkonderwijs, onderwijsbegeleiding, sociale entrepreneurs en specialisten op gebied van autisme die elk hun eigen steentje bijdragen, kunnen de drempels op een aparte ondernemende school worden overwonnen. Het Leerparadijs biedt deze speciale plek en heeft de deuren eveneens open voor leerlingen vanuit de reguliere scholen. Het Leerparadijs hoopt zo op laagdrempelige (uit)wisselwerking met reguliere scholen zodat te allen tijde een optimale onderwijsloopbaan kan worden gerealiseerd.

Activiteiten

  • Haalbaarheidsonderzoek
  • Intentieverklaring stakeholders
  • Benaderen partners
  • Exploitatiebegroting per stakeholder
  • Eerste werving van leerlingen
  • Campagne voor bekendheid, beeldvorming, werving en onderwijsinhoud (hackathon)
  • Onderwijsarchitectuur
  • Inrichten leeromgeving
  • Inrichten website
  • Aanpassen schoolgids/-plan (vermelden als pilot)

…….

Planning

  • Januari 2017: Convenant stakeholders
  • Februari 2017: Benaderen partners
  • Maart 2017: Werving minimaal 4 pilot leerlingen
  • April 2017: Hackathon “Smart City”
  • Mei 2017: Schoolgids/-plan
  • Juni 2017: Onderwijsprogramma schooljaar 1
  • September 2017: Start schooljaar pilot leerlingen
  • Januari 2018: Tussenevaluatie
  • Februari 2018: GO-NO GO verdere uitbreiding

Partners

? nog te benaderen.

  • GGZ/ Accare-Fact team?
  • Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG)
  • Yorneo?
  • Autisme Campus
  • Ambelt?
  • Afdeling leerplicht van de gemeente Emmen
  • Reguliere VO-scholen voor havo/vwo

Bronnen

Artikelen

Gesprekken

  • Hackathons/Programmeerschool: Diem Do.
  • ProEmmen: Nico van Luik.
  • LOLmakers: Anneke Hylkema.
  • Trajectklas: Else Verheijen, teamleider op het Carmelcollege Emmen.
  • MOID: Itie van den Berg.
  • Scauting: Floris Knol en André Oostenveld.
  • Centrum voor Ontwikkeling en Educatie: Lieza Geuzinge en Ingrid Meppelink
  • Drenthe College: Henk Lukken, Programmamanager, Doorlopende leerlijnen
  • Zijn-plek: Liesbeth Stellingwerf
  • Toolbox : Bert Leiting en Adriaan Pals.
  • Hanzehogeschool: Immo Dijkma
  • Workshop Ondernemend leren en talentontwikkeling
  • Autisme campus: Aaldrik Haandrikman, locatiedirecteur OSG Singelland Burgum
  • Autisme werkt!
  • Geeske Kragt: Kan op dit moment niet op een uitnodiging tot een gesprek ingaan.
  • Hondsrug College: Rolf Mulder, wil voorlopig niet het aanspreekpunt VO zijn, heeft een rol in samenwerkingsverband.
  • OPDC: Harm Jan Wibbens, onderwijs voor doelgroep is een witte vlek in deze regio.
  • Basisscholen in de Gemeente Emmen: Rondje langs alle schooldirecteuren. Op initiatief gewezen en opname in nieuwsbrief.
  • 2GetThere ZO Drenthe Gemeente Emmen: Projectleider Linda Westendorp biedt hulp aan.
  • Jongeren en Leerplicht Gemeente Emmen: Ruben Haak. Doorverwijzen van jongeren.
  • De Ontdekking: Dorine Beijert en Tryno Duursma. Samenwerking door onder andere docentenpool.
  • Stichting De Nieuwe Opbouw: Marko Slangewal zal eventuele gegadigden doorverwijzen en wil helpen.

Pers

  • “5.500 kinderen met 'rugzakje' gaan niet naar school”, Algemeen Dagblad, 28-03-17, Bettine Winters.
  • “Mensen met autisme helpen overheid af van computerprobleem”, Gazet van Antwerpen Kempen, 24-03-2017, Jonas Mayeur.
  • “De school praat mijn zoon een psychiatrische stoornis aan”, NRC, 22-03-2017, Ermond van Beek
  • “Hacken, data en cyber: precies waar deze jongens goed in zijn”, Nieuwsuur, 01-04-2017.
  • “Vier grote steden slaan handen ineen tegen 'thuiszitten’”, Nieuwsuur, 05-02-2017

Literatuur

  • Grandin, Temple en Duffy, Kate "Developing Talents: Careers For Individuals With Asperger Syndrome And High-functioning Autism.", Autism Asperger Publishing Company, 1 november 2008 ISBN 1934575283 en Wiklund, Johan, Patzelt, Holger en Dimov, Dimo "Entrepreneurship and psychological disorders: How ADHD can be productively harnessed.", Journal of Business Venturing Insights, Volume 6, December 2016, 14-20
  • van der Sluis, J., van Praag, M. en Vijverberg, W. "Performance measurement, expectancy and agency theory: An experimental study", Journal of Economic Behavior & Organization, Elsevier, vol. 67, September 2008, 794 - 809
  • Mahieu, R. "Agents of change and policies of scale: a policy study of entrepreneurship and enterprise in education", Doctoral thesis, Umeå Universitet, 2006
  • Wiklund, Johan, Patzelt, Holger en Dimov, Dimo " Entrepreneurship and Psychological Disorders", Frontiers of Entrepreneurship Research, Volume 34, Issue 4, Article 11, 06-07-2014
  • Grandin, Temple en Duffy, Kate "Genius Genes: How Asperger Talents Changed the World", Aapc Publishing, juni 2007 ISBN 1934575283.
  • Bergemann, Rosalind "An Asperger's Guide to Entrepreneurship.", Jessica Kingsley Publishers, Oktober 2014 ISBN 9780857009784.
  • VK Banen " 'Ondernemen' een nieuw vak?", De Volkskrant, 18 april 2011
  • Obbink, H. " Ondernemen op school", Trouw, 23 juni 2011
  • Mantel, A. " Entreprenasium voor vwo’ers met handelsgeest", De Telegraaf, Haren, 20 april 2007
  • Provincie Drenthe " De Heidehoek en het Hondsrug College winnaars Drentse Onderwijsprijs", 2011
  • RTV Drenthe " VWO opleiding voor ondernemers in Emmen", 28 oktober 2009
  • "Toegekende projecten ONO 2012 Best Practices", Agentschap NL
  • Magazine voor voortgezet onderwijs " Eigen baas op school", VO-raad, de sectororganisatie van het voortgezet onderwijs, November 2012
  • Kort, R. " Vakantie? Het blijft een excursie, hoor", Dagblad van het Noorden, 31 mei 2012, 26
  • Besturenraad " Een school vol Ben Woldrings", Magazine van de Besturenraad voor managers, bestuurders en toezichthouders, Nov/dec 2010, 31
  • Driessen, M. "De ondernemende ondernemer", Entrepreneur Consultancy B.V., 2010 ISBN 978-90-811019-5-0
  • Kester, Liesbeth, hoogleraar Onderwijswetenschappen Universiteit Utrecht, Kennisnet mei 2016, Minou op den Velde
  • Hmieleski, K. M., en Corbett, A. "Proclivity for improvisation as a predictor of entrepreneurial intentions", Journal of Small Business Management, 44 (1), 2006, 45‐63
  • Enos, M. D., Kehrhahn, M. T., & Bell, A. "Informal learning and the transfer of learning: How managers develop proficiency.", Human Resource Development Quarterly, 14(4), 2003, 369-387
  • De Rijdt, C., Stes, A., van der Vleuten, C., & Dochy, F. "Influencing variables and moderators of transfer of learning to the workplace within the area of staff development in higher education: Research review.", Educational Research Review, 8, 2013, 48-74
  • Calder, B. J., B. M. Staw "The self-perception of intrinsic and extrinsic motivation", J. Personality Soc. Psych. 31, 1975, 599-605
  • Trilling, B., & Fadel, C. "21st century skills.", Jossey-Bass, San Francisco, 2009
  • OECD "21st Century learning: Research, innovation and policy directions from recent OECD analyses.", OECD, Parijs, 2004
  • Voogt, J., & Pareja Roblin, N. "21st century skills. Discussienota.", Universiteit Twente, Enschede, 2010
  • Studulski, Frank “Verkenningspaper 21st century skills”, Sardes, 012
  • Ercan, Öz " Prestatiemotivatie van Entreprenasium leerlingen", Stichting Entreprenasium, 2016, http://www.entreprenasium.nl/drive/download/378-publicatie_prestatiemotivatie_van_entreprenasium_leerlingen_ercan_oz_pdf.html
  • Ackerman E.K. " Constructing knowledge and transforming the world", 2004
  • Delnooz, Paul Vincent Antoine " Onderwijs, onderzoek en de kunst van het creatieve denken", ScienceGuide, Universiteit van Tilburg, 2008 ISBN 9789051795875.
  • Limoges, C. "L’ université à la croisée des chemins: une mission à affirmer, une gestion à réformer", Gouvernement du Québec, Ministère de l” Education, Quebec, 1996 en Glasersfeld, von E. " Cognition, construction of knowledge and teaching", 2007
  • Freitag, Anna:"Onderzoeksrapport Ondernemend Onderwijs", International Lifestyle Studies, 2016
  • Millara, R. en Hallb, K. " Social Return on Investment (SROI) and Performance Measurement", Public Management Review, Volume 15, Issue 6, 2013, 2012
  • van Beurden, Robert "Jij de Baas: Ervaringen van scholen met ondernemend onderwijs", Instituut voor de Lerarenopleiding UvA, Amsterdam, 28 mei 2013
  • Collins, A. "Portfolios for biology teacher assessment.", Journal of Personnel Evaluation in Education, 5, 1991, 147-169
  • Heyman, G.D. en Dweck, C.S. "Achievement goals and intrinsic motivation: Their relation and their role in adaptive motivation", Motivation and Emotion, Volume 16, Number 3, Oxford, 1997, 231 - 247